baymavislotbarportbetgrand pasha bet

BÜYÜMEYEN VE KIYAFETLERİ KÜÇÜLMEYEN ÇOCUĞUNUZU İYİ TAKİP EDİN

GELİŞME GERİLİĞİNİ DİKKATE ALIN

Büyüme geriliği, çocuğun boyunun, toplumdaki yaşıtlarına ve hemcinslerine göre kısa olması şeklinde tanımlanıyor. Çocuğun boyunun toplum ortalamasının iki standart sapma altında olması, çocukta boy kısalığına işaret ediyor. Olası bir büyüme geriliği sorununu zamanında teşhis edebilmek için çocuk hekimi veya aile hekimi muayenelerinde çocuğun boy ve ağırlık artışının izlenmesi gerekiyor.

Uludağ Üniversitesi Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ömer Tarım, büyüme geriliği konusunda önemli bilgiler verdi.

“Büyümeyi etkileyen faktörler genetik veya çevresel olabilir. Genetik boy kısalığının nedeni kısa boylu ebeveynler olabileceği gibi Turner ve Down sendromu gibi kromozom hastalıkları da olabilir. Çevresel faktörlere bağlı boy kısalığının en önemli nedeni ise beslenme yetersizliğidir. Bu durum sosyoekonomik nedenlere ya da sistemik hastalıklara  bağlı olabilir. Bazen önemli sağlık sorunlarının ilk bulgusu büyüme geriliğidir.

Ayrıca düşük doğum ağırlığı, doğuştan kemik hastalıkları, metabolik sorunlar, karaciğer, böbrek, kalp, akciğer, kemik ve bağırsakların kronik rahatsızlıkları, enfeksiyonlar, iyi kontrol edilmeyen diyabet, bazı ilaçların uzun süreli ve yüksek dozda kullanımı büyüme geriliğiyle ilgili olabilir.

Düzenli olarak izlenmeli

Aileler hekime çocuğun büyümesinin normal olup olmadığını sormalı. Büyüme geriliği bazen küçük kardeşin boyunun büyük kardeşi geçmesiyle fark edilebilir. Normal bir çocuğun boyu doğumda 50 + 2 cm’dir ve ortalama 1 yaşında 75 cm’ye ulaşır. Bundan sonra senelik büyüme hızı ikinci yılda 12.5, üçüncü yılda 10, dördüncü yılda 7.5 ve erken okul yaşında her yıl 5 cm. kadardır. Çocukların aynı giysileri bir yıldan daha uzun süre giyebilmesi de ailelere ipucu verebilir.

Kızların boyu adet döneminden sonra uzar

Çocuklardaki uzama hızı, ergenlik döneminde kızlarda yılda 8-10 cm’ye, erkeklerde 10-12 cm’ye ulaşır. Kızlardaki büyüme, yaygın kanının aksine adet dönemiyle birlikte durmaz. Büyüme süreci epifiz hatlarının kapanması ile sona erer. Epifizlerin kapanması ergenliğin temposu ve evresine bağlıdır, kemik yaşı 15 oluncaya kadar devam eder. Kemik yaşı, her zaman takvim yaşıyla aynı değildir.

Bu belirtilere dikkat

Büyüme hormonu eksik olan çocuklar genellikle yaşından daha genç görünür. Yüz görünümü bebeksidir. Sesi ince olabilir. Vücudun orta hattındaki kusurlar uyarıcı olabilir. Örneğin, gözlerin birbirine yakın veya uzak olması, yarık damak-dudak, erkek çocukta penisin küçük olması şüphe uyandırabilir. Eğer asıl sorun beyinle ilgili bir hastalıksa şiddetli baş ağrısı, kusma ve sinir sistemiyle ilgili belirti ve bulgular görülebilir. Büyüme geriliği ne kadar erken fark edilirse tedavi şansı o kadar yüksektir.

Ergenlik gecikmesi boy kısalığına neden olabilir

Ergenlik gecikmesi beyinde yer alan hipotalamus ve hipofiz bezindeki bir soruna bağlı ise, bu gecikme büyüme hormonu ve tiroid hormonlarının da eksikliğine neden olur ve eğer tedavi edilmezse, kalıcı boy kısalığına yol açabilir. Çok nadiren beyin tümörlerinde de büyüme hormonu ve hipofizden salgılanan diğer hormonlarda yetersizlik olabilir.

Sağlıklı beslenme ve spor şart

Sağlıklı beslenme, bütün besin öğelerini içeren dengeli beslenmedir. Ana besin öğeleri olan protein, karbohidrat ve yağın yanında yeterli mineral ve vitamin içeriği de önemlidir. Özellikle zıplama gerektiren sporların büyümeyi hızlandırdığı bilinir. Yüzme de kasların kemiklere yaptığı basıyla büyümeyi olumlu yönde etkileyebilir.